فهرست مطالب۸ بخش
  1. بیت‌کوین کش در یک نگاه
  2. داستان جدایی: دعوا بر سر اندازه بلاک
  3. بلاک یک مگابایتی و صف تراکنش‌ها
  4. ۱۰ مرداد ۱۳۹۶: روزی که بیت‌کوین دو شاخه شد
  5. دو انشعاب دیگر: BSV و eCash
  6. بیت‌کوین کش امروز چه شکلی است؟
  7. هر سال یک به‌روزرسانی
  8. ظرفیت زیاد، کاربر کم
  9. فرق بیت‌کوین و بیت‌کوین کش
  10. هر کدام چه چیزی به دست آورده و چه چیزی را از دست داده است؟
  11. کدام به کار شما می‌آید؟
  12. آدرس بیت‌کوین کش؛ جایی که بیشترین اشتباه پیش می‌آید
  13. یک مقصد، دو شکل نوشتن
  14. چرا قاطی شدن آدرس‌ها خطرناک است؟
  15. پیش از فرستادن بیت‌کوین کش
  16. عرضه و هاوینگ: یک قانون، دو تقویم
  17. ریسک‌ها و باورهای غلط درباره بیت‌کوین کش
  18. ریسک‌هایی که باید جدی بگیرید
  19. چند باور غلط رایج
  20. خرید و فروش بیت‌کوین کش در سواپ‌ولت

بیت‌کوین کش (Bitcoin Cash) با نماد BCH رمزارزی جدا از بیت‌کوین است که ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ از دل خود بیت‌کوین بیرون آمد. گروهی از ماینرها و فعالان بیت‌کوین می‌خواستند بلاک‌ها بزرگ‌تر شوند تا تراکنش‌های بیشتری با کارمزد کمتر در آن‌ها جا شود. بقیه جامعه زیر بار نرفتند و این گروه شبکه را دو شاخه کرد. تاریخچه این دو شبکه تا آن روز یکی است و هر کس آن روز بیت‌کوین داشت، به همان تعداد بیت‌کوین کش هم صاحب شد. ولی از آن روز به بعد راهشان کاملاً جدا شد.

بیت‌کوین کش امروز شبکه، قیمت و ماینرهای خودش را دارد و از بیت‌کوین خیلی کوچک‌تر است. بلاک‌هایش جای زیادی دارند و کارمزد هر تراکنش معمولاً کسری از یک سنت است؛ در عوض قدرت استخراج و تعداد کاربرانش در برابر بیت‌کوین ناچیز است. اگر فقط یک نکته از این مقاله یادتان بماند، این باشد: آدرس‌های قدیمی بیت‌کوین کش درست شبیه آدرس بیت‌کوین‌اند و اگر این دو را با هم قاطی کنید، ممکن است پولتان از دست برود. اگر هنوز با خود بیت‌کوین آشنا نیستید، اول بیت‌کوین چیست را بخوانید.

بیت‌کوین کش در یک نگاه

  • نماد: BCH
  • شروع کار: ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ با بلاک ۴۷۸٬۵۵۹. تا بلاک قبل از آن، تاریخچه‌اش با بیت‌کوین یکی است.
  • نوع: کوین با بلاک‌چین مستقل که از بیت‌کوین منشعب شده است؛ توکنی روی شبکه دیگری نیست.
  • سازوکار: اثبات کار با همان الگوریتم SHA-256 بیت‌کوین. به‌طور میانگین هر ۱۰ دقیقه یک بلاک ساخته می‌شود.
  • سقف عرضه: ۲۱ میلیون واحد، با هاوینگ بعد از هر ۲۱۰ هزار بلاک؛ مثل بیت‌کوین.
  • اندازه بلاک: اول ۸ مگابایت بود و اردیبهشت ۱۳۹۷ به ۳۲ مگابایت رسید. از اردیبهشت ۱۴۰۳ سقف بلاک با میزان استفاده بالا و پایین می‌رود، ولی از ۳۲ مگابایت پایین‌تر نمی‌آید.
  • شکل آدرس: آدرس‌های امروزی با `bitcoincash:q` یا فقط `q` شروع می‌شوند. آدرس‌های قدیمی با `1` یا `3` شروع می‌شوند و شکلشان با آدرس بیت‌کوین فرقی ندارد.
  • سگویت و لایتنینگ: ندارد؛ قرار است پرداخت‌ها مستقیم روی خود شبکه انجام شوند.
  • توکن: از اردیبهشت ۱۴۰۲ می‌شود روی خود شبکه توکن و NFT ساخت.

عددهای زیر زنده‌اند و هر بار که صفحه را باز کنید به‌روز می‌شوند:

  • قیمت لحظه‌ای هر BCH: ۲۰۸٫۹ دلار، حدود ۵۶٬۲۳۰٬۰۳۰ تومان
  • ارزش بازار کل بیت‌کوین کش: ۴٬۱۸۲٬۳۹۱٬۲۳۱ دلار؛ برای مقایسه، ارزش بازار بیت‌کوین ۱٬۳۰۲٬۷۵۹٬۳۶۶٬۸۷۷ دلار است.
  • تعداد BCH در گردش: ۲۰٫۱۲ میلیون

داستان جدایی: دعوا بر سر اندازه بلاک

بلاک یک مگابایتی و صف تراکنش‌ها

بیت‌کوین برای اندازه هر بلاک سقف داشت: یک مگابایت. یعنی هر ۱۰ دقیقه فقط همین‌قدر تراکنش در بلاک تازه جا می‌شد. تا وقتی کاربران کم بودند مشکلی پیش نمی‌آمد، ولی با زیاد شدن تراکنش‌ها صف درست می‌شد و هر کس می‌خواست تراکنشش زودتر تأیید شود، باید کارمزد بیشتری می‌داد. سازوکار این کارمزد را در کارمزد شبکه ارز دیجیتال توضیح داده‌ایم.

سال‌ها بحث بود که راه‌حل چیست و جامعه بیت‌کوین سر همین به دو دسته تقسیم شد:

  • طرفداران بلاک کوچک: بیشتر برنامه‌نویس‌های اصلی بیت‌کوین در این دسته بودند. می‌گفتند بلاک بزرگ‌تر اجرای نود را برای آدم‌های معمولی سنگین‌تر می‌کند و شبکه کم‌کم دست شرکت‌های بزرگ می‌افتد. راه‌حلشان سگویت (SegWit) بود؛ به‌روزرسانی‌ای که ظرفیت را کمی بالا می‌برد و راه را برای شبکه‌های لایه دوم مثل لایتنینگ باز می‌کرد.
  • طرفداران بلاک بزرگ: بخشی از ماینرهای چینی، شرکت بیت‌مین که دستگاه استخراج می‌سازد، و چهره‌هایی مثل راجر ور در این دسته بودند. می‌گفتند بیت‌کوین از اول قرار بوده «پول نقد الکترونیکی» باشد و باید همین حالا روی خود شبکه و با بلاک بزرگ‌تر رشد کند. به نظرشان سگویت به نفع کسانی بود که بیت‌کوین را بیشتر دارایی‌ای برای نگه داشتن می‌دیدند تا پولی برای خرج کردن.

۱۰ مرداد ۱۳۹۶: روزی که بیت‌کوین دو شاخه شد

تیر ۱۳۹۶ معلوم شد ماینرهای بیت‌کوین پشت سگویت ایستاده‌اند. طرفداران بلاک بزرگ هم از قبل نرم‌افزاری به اسم Bitcoin ABC آماده کرده بودند و استخر استخراج ViaBTC اسم «بیت‌کوین کش» را برایش پیشنهاد داده بود.

روز ۱۰ مرداد، نودهایی که این نرم‌افزار را اجرا می‌کردند بلاک ۴۷۸٬۵۵۹ را ساختند؛ بلاکی بزرگ‌تر از یک مگابایت که از نظر قانون‌های بیت‌کوین نامعتبر بود. از همین بلاک دو زنجیره از هم جدا شدند. یکی همان بیت‌کوین (BTC) بود که همان سال سگویت را فعال کرد. دیگری بیت‌کوین کش (BCH) بود با سقف بلاک ۸ مگابایتی. به تغییری در قانون‌ها که نودهای قدیمی قبولش نمی‌کنند و می‌تواند شبکه را دو تکه کند، «هارد فورک» می‌گویند.

دو چیز از آن روز هنوز برای کاربران مهم است:

  • هر کس بیت‌کوین داشت، بیت‌کوین کش هم گرفت. چون تاریخچه تا بلاک ۴۷۸٬۵۵۸ مشترک بود، موجودی هر آدرس در هر دو زنجیره وجود داشت. کسی که کلید خصوصی آدرسش را داشت، می‌توانست بیت‌کوین کش‌هایش را جدا از بیت‌کوین‌هایش خرج کند.
  • تراکنش‌های دو شبکه با هم قاطی نمی‌شوند. بیت‌کوین کش شکل امضای تراکنش را عوض کرد تا تراکنشی که برای یک زنجیره امضا شده، روی زنجیره دیگر معتبر نباشد. به این کار «محافظت در برابر بازپخش» (Replay Protection) می‌گویند. بدون آن، کسی که بیت‌کوین کش می‌فرستاد ممکن بود ناخواسته بیت‌کوین همان آدرس را هم جابه‌جا کند.

روز اول، بیت‌کوین کش حدود ۲۴۰ دلار معامله شد؛ آن موقع هر بیت‌کوین حدود ۲٬۷۰۰ دلار بود. ۲۹ آذر ۱۳۹۶ قیمتش در طول روز تا ۴٬۳۵۵ دلار هم بالا رفت، ولی تا شهریور ۱۳۹۷ حدود ۸۸ درصد ریخت.

دو انشعاب دیگر: BSV و eCash

جدا شدن از بیت‌کوین پایان دعوا نبود. خود جامعه بیت‌کوین کش هم دو بار دیگر دو تکه شد:

  • ۲۴ آبان ۱۳۹۷، بیت‌کوین اس‌وی (BSV): در به‌روزرسانی آن روز، گروهی که با تغییرات تازه مخالف بودند زنجیره جدایی به اسم Bitcoin Satoshi Vision ساختند. کریگ رایت از چهره‌های اصلی این گروه بود. او سال‌ها ادعا می‌کرد سازنده بیت‌کوین است و ساتوشی ناکاموتو اسم مستعار خود اوست. در دادگاه هم BSV را نسخه «واقعی» بیت‌کوین معرفی کرد. ۲۴ اسفند ۱۴۰۲ دادگاه عالی انگلستان اعلام کرد رایت نه نویسنده مقاله سفید بیت‌کوین است و نه ساتوشی ناکاموتو.
  • ۲۵ آبان ۱۳۹۹، ای‌کش (eCash): این بار تیم سازنده Bitcoin ABC از بقیه جدا شد؛ همان نرم‌افزاری که بیت‌کوین کش با آن شروع شده بود. زنجیره‌ای که ساختند اول BCHA نام داشت و امروز اسمش eCash با نماد XEC است.

حاصل این ماجراها چهار رمزارز است که بخشی از تاریخچه‌شان مشترک است: BTC، BCH، BSV و XEC. هر کدام امروز شبکه، قیمت و ماینرهای خودش را دارد. وقتی کسی بدون توضیح اضافه می‌گوید «بیت‌کوین»، تقریباً همیشه منظورش BTC است.

نمودار انشعاب‌های بیت‌کوین: تاریخچه مشترک از دی ۱۳۸۷ تا ۱۰ مرداد ۱۳۹۶، جدا شدن بیت‌کوین کش (BCH) از بیت‌کوین (BTC) و بعد جدا شدن بیت‌کوین اس‌وی (BSV) در آبان ۱۳۹۷ و ای‌کش (XEC) در آبان ۱۳۹۹ از بیت‌کوین کش

بیت‌کوین کش امروز چه شکلی است؟

هر سال یک به‌روزرسانی

شبکه بیت‌کوین کش از همان سال اول مرتب به‌روزرسانی شده و چند سال است که هر سال یک بار، در اردیبهشت، تغییر تازه‌ای می‌گیرد. این چند تغییر برای کاربر معمولی مهم‌اند:

  • ۲۲ آبان ۱۳۹۶: روش تنظیم سختی استخراج عوض شد و از آن به بعد سختی بعد از هر بلاک تنظیم می‌شود. دلیلش را در بخش هاوینگ گفته‌ایم. آبان ۱۳۹۹ هم الگوریتم دقیق‌تری به اسم ASERT جای این روش را گرفت.
  • ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷: سقف بلاک از ۸ به ۳۲ مگابایت رسید.
  • ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲: به‌روزرسانی CashTokens فعال شد و از آن به بعد می‌شود مستقیم روی شبکه بیت‌کوین کش توکن معمولی و NFT ساخت.
  • ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳: سقف ثابت بلاک کنار رفت و الگوریتمی به اسم ABLA جایش را گرفت. اگر بلاک‌ها پرتر شوند، سقف کم‌کم بالا می‌رود و اگر خلوت‌تر شوند پایین می‌آید، ولی از ۳۲ مگابایت کمتر نمی‌شود.

این شبکه به یک نرم‌افزار واحد هم وابسته نیست؛ چند نرم‌افزار نود مستقل، مثل Bitcoin Cash Node و Bitcoin Unlimited، روی آن کار می‌کنند.

ظرفیت زیاد، کاربر کم

داده‌های Coin Metrics نشان می‌دهد شبکه بیت‌کوین کش از ۱۰ شهریور تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ به‌طور میانگین روزی حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ تراکنش داشته است؛ یعنی در هر بلاک به‌طور میانگین حدود ۹۰ تراکنش جا گرفته است. بلاکی که ۳۲ مگابایت جا دارد، می‌تواند ده‌ها هزار تراکنش ساده را در خودش جا بدهد. پس مشکل امروز بیت‌کوین کش کمبود جا نیست، کم بودن کاربر است. بیت‌کوین در همان مدت روزی حدود ۶۹۴ هزار تراکنش داشت؛ یعنی تقریباً ۵۵ برابر بیت‌کوین کش.

با این حال بیت‌کوین کش هنوز در بازارهای بزرگ دنیا حضور دارد. درگاه پرداخت BitPay از سال‌ها پیش پرداخت با آن را پشتیبانی می‌کند و پی‌پال و ونمو هم خرید، نگهداری و فرستادنش را برای کاربرانشان ممکن کرده‌اند. گروه CME هم که از بزرگ‌ترین بازارهای قرارداد آتی دنیاست، مهر ۱۴۰۵ قرارداد آتی بیت‌کوین کش را راه انداخت و ۲۸ مهر اعلام کرد معامله آن شروع شده است.

برای پرداخت ارزان، رقیب بیت‌کوین کش امروز فقط بیت‌کوین نیست. خیلی‌ها برای همین کار سراغ استیبل‌کوین‌ها روی شبکه‌های کم‌کارمزد می‌روند، چون ارزششان به دلار گره خورده است.

فرق بیت‌کوین و بیت‌کوین کش

هر دو از یک کد و یک تاریخچه آمده‌اند، ولی هر کدام راه متفاوتی را انتخاب کرده‌اند:

ویژگی

بیت‌کوین (BTC)

بیت‌کوین کش (BCH)

هدف اصلی از نگاه طرفداران

ذخیره ارزش؛ پرداخت‌های کوچک روی لایه دوم

پول نقد برای خرج روزمره روی خود شبکه

سقف اندازه بلاک

پایه ۱ مگابایت؛ سگویت ظرفیت را کمی بیشتر کرد

دست‌کم ۳۲ مگابایت و متغیر با میزان استفاده

زمان ساخت هر بلاک

میانگین ۱۰ دقیقه

میانگین ۱۰ دقیقه

تنظیم سختی استخراج

هر ۲٬۰۱۶ بلاک (حدود دو هفته)

بعد از هر بلاک

الگوریتم استخراج

SHA-256

SHA-256؛ همان دستگاه‌ها

سقف عرضه

۲۱ میلیون

۲۱ میلیون

سگویت و لایتنینگ

دارد

ندارد

شکل آدرس

`1`، `3`، `bc1`

`bitcoincash:q` و آدرس‌های قدیمی `1` و `3`

جدول فقط قانون‌ها را نشان می‌دهد. وقتی سراغ عددها برویم، فاصله دو شبکه معلوم‌تر می‌شود. طبق همان داده‌های Coin Metrics، از ۱۰ شهریور تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵:

  • قدرت استخراج (هش‌ریت) بیت‌کوین کش کمتر از نیم درصد قدرت استخراج بیت‌کوین بود.
  • میانگین کارمزد هر تراکنش در بیت‌کوین کش حدود نیم سنت بود و در بیت‌کوین حدود ۳۵ سنت.

این عددها هر روز عوض می‌شوند و کارمزد بیت‌کوین در روزهای شلوغ خیلی بالاتر هم می‌رود. چیزی که کمتر عوض می‌شود، فاصله بزرگ دو شبکه در قدرت استخراج و تعداد کاربر است.

هر کدام چه چیزی به دست آورده و چه چیزی را از دست داده است؟

بیت‌کوین بلاک‌ها را کوچک نگه داشت تا اجرای نود برای همه ممکن بماند و پرداخت‌های کوچک و فوری را به لایه دوم سپرد. در عوض، وقتی شبکه شلوغ می‌شود، فرستادن مستقیم روی بلاک‌چین گران می‌شود. برگ برنده‌اش امنیت است: این‌همه قدرت استخراج یعنی حمله به آن هزینه‌ای سرسام‌آور دارد. بازارش هم خیلی بزرگ‌تر است و جاهای بیشتری آن را می‌پذیرند.

بیت‌کوین کش بلاک‌ها را بزرگ کرد تا تراکنش روی خود شبکه ارزان بماند و برای پرداخت کوچک به لایه دوم نیازی نباشد. در عوض بلاک بزرگ‌تر یعنی اجرای نود در درازمدت سنگین‌تر می‌شود و منتقدان همین را تهدیدی برای غیرمتمرکز ماندن شبکه می‌دانند. ضعف جدی‌ترش هم قدرت استخراج کم است. چون هر دو شبکه با SHA-256 استخراج می‌شوند، ماینرهای بیت‌کوین می‌توانند هر وقت بخواهند دستگاه‌هایشان را به بیت‌کوین کش ببرند. وقتی کل قدرت یک شبکه کمتر از نیم درصد شبکه همسایه است، در تئوری بخش کوچکی از ماینرهای بیت‌کوین کافی است تا اکثریت آن را به دست بگیرند. به این خطر «حمله ۵۱ درصد» می‌گویند. اینکه یک صرافی برای واریز چند تأیید بلاک لازم بداند، به ارزیابی خودش از همین خطرها بستگی دارد.

کدام به کار شما می‌آید؟

  • اگر دنبال دارایی‌ای برای نگه داشتن طولانی‌مدت هستید، بیت‌کوین شبکه امن‌تر، بازار بزرگ‌تر و سابقه شناخته‌شده‌تری دارد. بیت‌کوین کش همه این‌ها را در مقیاسی خیلی کوچک‌تر دارد.
  • اگر می‌خواهید مبلغ کوچکی را ارزان و مستقیم روی بلاک‌چین بفرستید و طرف مقابل BCH قبول می‌کند، بیت‌کوین کش برای همین کار ساخته شده است.
  • اگر بیت‌کوین کش را فقط به این دلیل ارزان می‌دانید که قیمت هر واحدش کمتر است، این حساب درست نیست. قیمت یک واحد چیزی درباره گران یا ارزان بودن یک رمزارز نمی‌گوید؛ ارزش بازار کل و آینده شبکه مهم است.

آدرس بیت‌کوین کش؛ جایی که بیشترین اشتباه پیش می‌آید

یک مقصد، دو شکل نوشتن

در بیت‌کوین کش یک مقصد را می‌شود به دو شکل نوشت. شکل قدیمی (Legacy) همان شکلی است که از بیت‌کوین به ارث رسیده و با `1` یا `3` شروع می‌شود. شکل تازه‌تر CashAddr است که بعد از جدایی ساخته شد تا آدرس بیت‌کوین کش با آدرس بیت‌کوین اشتباه گرفته نشود. این دو آدرس نمونه از مستندات CashAddr آمده‌اند و هر دو به یک مقصد اشاره می‌کنند:

شکل قدیمی (Legacy)

شکل CashAddr

`1BpEi6DfDAUFd7GtittLSdBeYJvcoaVggu`

`bitcoincash:qpm2qsznhks23z7629mms6s4cwef74vcwvy22gdx6a`

این‌ها فقط نمونه‌اند؛ چیزی به آن‌ها نفرستید.

آدرس CashAddr با پیشوند `bitcoincash:` شروع می‌شود و بعدش معمولاً حرف `q` می‌آید. آدرس‌هایی که بعد از پیشوند با `p` شروع می‌شوند، مخصوص حالت‌های خاص‌تری مثل کیف پول‌های چندامضایی‌اند. خیلی از کیف پول‌ها پیشوند را نشان نمی‌دهند و آدرس را مستقیم با `q` می‌نویسند. پیشوند حتی وقتی نمایش داده نمی‌شود، در محاسبه حروف کنترلی آخر آدرس حساب می‌شود؛ برای همین آدرس CashAddr روی شبکه دیگری معتبر نیست. درباره ساختار آدرس‌ها به‌طور کلی در آدرس کیف پول ارز دیجیتال چیست بیشتر بخوانید.

چرا قاطی شدن آدرس‌ها خطرناک است؟

مشکل از آدرس‌های قدیمی است. آدرسی که با `1` یا `3` شروع می‌شود، هم روی شبکه بیت‌کوین معتبر است و هم روی بیت‌کوین کش، و کیف پول یا صرافی موقع ارسال هیچ هشداری نمی‌دهد. این چند حالت بیشتر از بقیه پیش می‌آید:

  • فرستادن BCH به آدرس بیت‌کوینی که با `1` یا `3` شروع می‌شود: تراکنش روی شبکه بیت‌کوین کش ثبت می‌شود و پول به آدرسی می‌رود که کلیدش در کیف پول بیت‌کوینِ گیرنده است. کیف پول بیت‌کوین این موجودی را نشان نمی‌دهد. اگر آن کیف پول مال خودتان است، با کلید خصوصی همان آدرس معمولاً می‌شود پول را پس گرفت. مثلاً راهنمای Exodus می‌گوید نسخه دسکتاپ این کیف پول گزینه‌ای برای جمع کردن BCH از روی کیف پول بیت‌کوین دارد. ولی اگر آدرس مال صرافی است، کلید دست صرافی است و برگشتن پول کاملاً به تصمیم پشتیبانی آن بستگی دارد.
  • فرستادن BTC به آدرس قدیمی بیت‌کوین کش: همین ماجرا برعکس اتفاق می‌افتد. بیت‌کوین روی شبکه بیت‌کوین به آدرسی می‌رسد که کلیدش در کیف پول بیت‌کوین کش است و آنجا دیده نمی‌شود.
  • آدرس‌های `bc1` و `bitcoincash:q`: هر کدام فقط مال یک شبکه است. کیف پول بیت‌کوین کش معمولاً آدرس `bc1` را نمی‌شناسد و کیف پول بیت‌کوین هم آدرس CashAddr را قبول نمی‌کند. پس در این حالت معمولاً پیش از ارسال خطا می‌بینید.

اگر برای پس گرفتن پول مجبورید کلید خصوصی یا عبارت بازیابی را در کیف پول دیگری وارد کنید، فقط از کیف پول معتبر استفاده کنید. کسی که در شبکه‌های اجتماعی پیشنهاد «بازیابی» در ازای کلید خصوصی شما می‌دهد، تقریباً همیشه کلاهبردار است. نمونه‌هایش را در کلاهبرداری‌های رایج ارز دیجیتال ببینید.

پیش از فرستادن بیت‌کوین کش

  1. از گیرنده آدرس CashAddr بخواهید؛ یعنی آدرسی که با `bitcoincash:q` یا فقط `q` شروع می‌شود. اگر آدرسی با `1` یا `3` داد، بپرسید مطمئن است آن آدرس مال کیف پول بیت‌کوین کش است یا نه.
  2. در صفحه برداشت صرافی، ارز را بیت‌کوین کش و شبکه را هم BCH انتخاب کنید؛ نه BTC.
  3. اگر مبلغ زیاد است، اول مقدار کمی بفرستید و بعد از رسیدنش بقیه را.
  4. کل آدرس را چک کنید، نه فقط چند حرف اول و آخرش را. کلاهبردارها آدرس‌هایی می‌سازند که اول و آخرشان شبیه آدرس شماست؛ این ترفند را در مسموم‌سازی آدرس توضیح داده‌ایم.
  5. اگر اشتباهی پیش آمد، ارسال رمزارز به آدرس اشتباه را بخوانید.

عرضه و هاوینگ: یک قانون، دو تقویم

بیت‌کوین کش همان قانون عرضه بیت‌کوین را دارد. سقف کل ۲۱ میلیون واحد است و پاداش ماینرها بعد از هر ۲۱۰ هزار بلاک نصف می‌شود؛ یعنی هاوینگ‌های هر دو شبکه در همان شماره بلاک‌ها اتفاق می‌افتد. ولی تقویمشان یکی نیست.

دلیلش به ماه‌های اول بعد از جدایی برمی‌گردد. بیت‌کوین کش آن موقع یک قاعده اضطراری داشت: اگر ساخت بلاک‌ها خیلی کند می‌شد، سختی استخراج یک‌باره ۲۰ درصد پایین می‌آمد. هدفش این بود که اگر ماینرها ناگهان رفتند، شبکه از کار نیفتد. این قاعده سختی را بی‌ثبات کرد. شبکه گاهی خیلی سریع‌تر از معمول بلاک می‌ساخت و بیت‌کوین کش هزاران بلاک از بیت‌کوین جلو افتاد. آبان ۱۳۹۶ این قاعده کنار گذاشته شد، ولی آن چند هزار بلاک اضافه سر جایش ماند.

نتیجه‌اش دو چیز است. اول اینکه بیت‌کوین کش در فروردین ۱۴۰۳ به بلاک ۸۴۰٬۰۰۰ رسید و هاوینگش را حدود دو هفته و نیم زودتر از بیت‌کوین گذراند؛ بیت‌کوین ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ به همان بلاک رسید. دوم اینکه طبق داده‌های Coin Metrics، ۱۶ مهر ۱۴۰۵ نزدیک ۲۰ میلیون و ۱۰۰ هزار BCH در گردش بود؛ حدود ۴ هزار و ۶۰۰ واحد بیشتر از بیت‌کوین.

هاوینگ فروردین ۱۴۰۳ نکته دیگری را هم درباره قدرت استخراج نشان داد. فردای آن روز شبکه بیت‌کوین کش به‌جای حدود ۱۴۴ بلاک معمول فقط ۴۳ بلاک ساخت. احتمالاً خیلی از ماینرها دستگاه‌هایشان را به بیت‌کوین بردند که پاداشش هنوز نصف نشده بود. این همان جابه‌جایی آزاد ماینرهاست که بالاتر گفتیم.

هاوینگ بعدی هر دو شبکه در بلاک ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ است. در هاوینگ بیت‌کوین مفصل گفته‌ایم هاوینگ چیست و چه اثری روی عرضه دارد.

ریسک‌ها و باورهای غلط درباره بیت‌کوین کش

ریسک‌هایی که باید جدی بگیرید

  • افت طولانی قیمت: بیت‌کوین کش آذر ۱۳۹۶ از ۴ هزار دلار هم گذشت و هنوز به آن اوج برنگشته است. پولی را که ممکن است تا چند ماه دیگر لازم داشته باشید، در رمزارزی با این سابقه نگذارید.
  • امنیت کمتر: قدرت استخراج کم یعنی خطر حمله ۵۱ درصد برای بیت‌کوین کش واقعی‌تر از بیت‌کوین است.
  • انشعاب دوباره: جامعه بیت‌کوین کش تا امروز دو بار بر سر به‌روزرسانی‌ها دو تکه شده است. هر انشعاب تازه هم کاربران را دو دسته می‌کند و هم بازار را.
  • رقابت سنگین: برای پرداخت ارزان، استیبل‌کوین‌ها روی شبکه‌های کم‌کارمزد و رمزارزهای قدیمی‌تری مثل لایت‌کوین هم در میدان‌اند.
  • اشتباه آدرس: رایج‌ترین راه از دست دادن BCH همان قاطی کردن آدرس‌هاست که بالاتر گفتیم؛ تراکنشی که ثبت شد، دکمه لغو ندارد.

چند باور غلط رایج

«بیت‌کوین کش نسخه ارزان بیت‌کوین است.» نه. دو دارایی جدا با شبکه، بازار و ماینرهای جدا هستند. داشتن BCH هیچ سهمی از بیت‌کوین به شما نمی‌دهد.

«بیت‌کوین کش همان بیت‌کوین واقعی است که ساتوشی می‌خواست.» طرفداران BCH سال‌ها همین را درباره شبکه خودشان می‌گفتند و بعدها طرفداران BSV هم همین ادعا را درباره BSV کردند. ولی ساتوشی ناکاموتو در هیچ‌کدام از این انشعاب‌ها نقشی نداشت؛ او سال‌ها پیش از ۱۳۹۶ از پروژه کنار رفته بود. اینکه کدام شبکه به ایده اولیه نزدیک‌تر است، بحثی سلیقه‌ای است. ولی یک چیز روشن است: بازار، صرافی‌ها و بیشتر کاربران وقتی می‌گویند بیت‌کوین، منظورشان BTC است.

«با هر کیف پول بیت‌کوینی می‌شود BCH هم نگه داشت.» نه. کیف پول باید خودش از بیت‌کوین کش پشتیبانی کند. اگر BCH را به کیف پولی بفرستید که فقط بیت‌کوین را می‌شناسد، دقیقاً همان دردسری پیش می‌آید که در بخش آدرس‌ها گفتیم. برای انتخاب کیف پول مناسب، کیف پول ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

خرید و فروش بیت‌کوین کش در سواپ‌ولت

در سواپ‌ولت می‌توانید بیت‌کوین کش را با تومان بخرید، بفروشید یا به رمزارزهای دیگر تبدیلش کنید. قیمت لحظه‌ای و اطلاعات بازار BCH را هم در صفحه بیت‌کوین کش می‌بینید. برای خرید با تومان باید احراز هویت سطح متوسط را انجام داده باشید. قدم‌های خرید را در راهنمای خرید رمزارز در سواپ‌ولت ببینید.

پیش از معامله به فاصله قیمت خرید و فروش دقت کنید و کارمزد معاملات را در صفحه کارمزدها ببینید. اگر نمی‌خواهید زمان خرید را حدس بزنید، خرید پله‌ای یا DCA را امتحان کنید.

اگر می‌خواهید بیت‌کوین کش را به کیف پول شخصی‌تان ببرید، پیش از خرید فهرست شبکه‌های برداشت را در صفحه کارمزدها ببینید؛ ۱۷ مهر ۱۴۰۵ شبکه بیت‌کوین کش در این فهرست نبود.

پرسش‌های رایج درباره بیت‌کوین کش

بیت‌کوین کش همان بیت‌کوین است؟

نه. بیت‌کوین کش ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ از بیت‌کوین جدا شد و از آن روز شبکه، قیمت و ماینرهای خودش را دارد. فقط تاریخچه دو شبکه تا بلاک ۴۷۸٬۵۵۸ مشترک است.

فرق بیت‌کوین کش و بیت‌کوین اس‌وی (BSV) چیست؟

BSV آبان ۱۳۹۷ از خود بیت‌کوین کش جدا شد؛ یعنی انشعابِ یک انشعاب است. کریگ رایت، که ادعا می‌کرد ساتوشی ناکاموتوست، از چهره‌های اصلی BSV بود. BCH و BSV امروز دو رمزارز جدا با بازارهای جدا هستند.

اگر پیش از ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ بیت‌کوین داشتم، بیت‌کوین کش هم دارم؟

اگر آن روز بیت‌کوینتان در کیف پولی بود که کلید خصوصی یا عبارت بازیابی‌اش دست خودتان بود، به همان تعداد BCH روی شبکه بیت‌کوین کش در همان آدرس‌ها هست، مگر اینکه بعدها خرجش کرده باشید. برای دسترسی به آن معمولاً باید عبارت بازیابی را در یک کیف پول معتبر بیت‌کوین کش وارد کنید. احتیاط معمول این است که اول بیت‌کوین‌های آن کیف پول را به کیف پول تازه‌ای منتقل کنید و بعد سراغ BCH بروید. اگر بیت‌کوینتان آن روز در صرافی بود، تصمیمش با همان صرافی بود.

آدرس بیت‌کوین کش با چه شروع می‌شود؟

آدرس‌های امروزی با `bitcoincash:q` یا فقط `q` شروع می‌شوند. آدرس‌های قدیمی با `1` یا `3` شروع می‌شوند و از روی ظاهر نمی‌شود آن‌ها را از آدرس بیت‌کوین تشخیص داد؛ برای همین بهتر است همیشه آدرس CashAddr بگیرید و بدهید.

بیت‌کوین کش را به آدرس بیت‌کوین فرستاده‌ام؛ از دست رفته است؟

اگر آدرس با `1` یا `3` شروع می‌شده، تراکنش روی شبکه بیت‌کوین کش ثبت شده است. اگر آن آدرس مال کیف پول شخصی خودتان است، با کلید خصوصی‌اش معمولاً می‌شود پول را برگرداند. اگر آدرس مال صرافی است، فقط پشتیبانی همان صرافی می‌تواند کمک کند. قدم‌های کلی را در ارسال رمزارز به آدرس اشتباه ببینید.

کارمزد فرستادن بیت‌کوین کش چقدر است؟

کارمزد شبکه بیت‌کوین کش معمولاً کسری از یک سنت است؛ از ۱۰ شهریور تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ میانگینش حدود نیم سنت بود. کارمزدی که صرافی موقع برداشت کم می‌کند، ممکن است با کارمزد شبکه فرق داشته باشد. فرق این دو را در کارمزد شبکه ارز دیجیتال گفته‌ایم.

لایت‌کوین هم انشعاب بیت‌کوین است؟

نه به همان معنا. لایت‌کوین از روی کد بیت‌کوین ساخته شد، ولی بلاک‌چینش را از صفر شروع کرد؛ برای همین دارندگان بیت‌کوین لایت‌کوینی نگرفتند. بیت‌کوین کش ادامه همان بلاک‌چین بیت‌کوین است که از یک بلاک به بعد راهش را جدا کرد.

می‌توانم بیت‌کوین کش را از سواپ‌ولت به کیف پول شخصی‌ام بفرستم؟

در سواپ‌ولت می‌توانید بیت‌کوین کش را با تومان بخرید، بفروشید یا به رمزارز دیگری تبدیل کنید. ۱۷ مهر ۱۴۰۵ شبکه بیت‌کوین کش در فهرست شبکه‌های برداشت صفحه کارمزدها نبود. اگر برداشت برایتان مهم است، پیش از خرید این فهرست را ببینید.

آخرین به‌روزرسانی:
  1. خبر شروع معامله قرارداد آتی بیت‌کوین کش در گروه CME به متن اضافه شد.
  2. انتشار